Casa La Gatta – elegante Nebbiolo uit de terrassen van Valtellina
Casa La Gatta vertegenwoordigt de karaktervolle bergwijnen van de familie Triacca uit Valtellina. De druiven groeien op steile, zonnige terrassen in het noorden van Lombardije, waar wijnbouw al eeuwenlang een indrukwekkend samenspel vormt tussen mens, berg en natuur.
De belangrijkste druif is Nebbiolo, die in Valtellina lokaal Chiavennasca wordt genoemd. Door de hoge ligging, de stenige bodems en de grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht krijgt Nebbiolo hier een verfijnder en lichter karakter dan in veel delen van Piemonte.
De wijnen van Casa La Gatta combineren fris rood fruit, bloemen en bergkruiden met levendige zuren, fijne tannines en een herkenbare minerale spanning. Het zijn elegante en gastronomische rode wijnen die zowel jong als na enkele jaren flesrijping veel te bieden hebben.
Casa La Gatta en de familie Triacca
Casa La Gatta is geen afzonderlijk wijnbedrijf, maar maakt deel uit van Casa Vinicola Triacca. Dit historische familiebedrijf vindt zijn oorsprong in 1897, toen Domenico Triacca een kleine wijngaard in de Valtellina-zone Valgella kocht.
Domenico Triacca handelde daarvoor al in Valtellina-wijn vanuit het nabijgelegen Zwitserse Valposchiavo. Met de aankoop van zijn eigen wijngaard zette hij de stap van wijnhandel naar volledige wijnproductie.
Na zijn overlijden werd het bedrijf voortgezet door zijn vrouw Orsola en hun kinderen. Iedere volgende generatie breidde het bezit en de kennis van de familie verder uit. Tegenwoordig is de vijfde generatie binnen het bedrijf actief.
Naast de wijngaarden in Valtellina bezit Triacca ook wijnbedrijven in Toscane, waaronder landgoederen in Chianti Classico en Montepulciano. De historische band met Valtellina en Nebbiolo blijft echter een belangrijk onderdeel van de identiteit van de familie.
Tenuta La Gatta in Bianzone
De wijnen worden geproduceerd op Tenuta La Gatta in Bianzone, enkele kilometers ten oosten van Tirano. Het landgoed bevindt zich rondom een historisch Dominicanenklooster dat door de familie zorgvuldig is gerestaureerd.
Het kloostercomplex, de oude kelders en de omringende wijngaarden vormen samen het hart van de activiteiten van Triacca in Valtellina. Het domein wordt niet alleen gebruikt voor wijnproductie, maar ook voor proeverijen, diners en bezoeken aan de terrassen.
Tenuta La Gatta is sinds 1969 verbonden aan de familie Triacca. Het landgoed wordt omringd door ongeveer 13 hectare wijngaarden en biedt uitzicht over de brede Alpenvallei.
Wijngaarden in Valtellina
Triacca beheert in Valtellina ruim veertig hectare wijngaarden. Daarvan ligt ongeveer 13 hectare rondom Tenuta La Gatta. Daarnaast beschikt de familie over wijngaarden in Valgella, Sassella en rond Tirano.
De wijngaarden liggen op ongeveer 300 tot 500 meter boven zeeniveau. Veel percelen bevinden zich op steile hellingen die met stenen muren in smalle terrassen zijn verdeeld.
De droge stenen muren slaan overdag zonnewarmte op en geven deze tijdens de avond en nacht langzaam af. Hierdoor kan de laatrijpende Nebbiolo ook in het koele Alpenklimaat voldoende rijp worden.
De wijngaarden liggen voornamelijk aan de zonnige zijde van de vallei. Door deze gunstige expositie krijgen de druiven veel direct zonlicht, terwijl koude lucht uit de bergen voor verkoeling en frisse zuren zorgt.
Heroïsche wijnbouw
De wijnbouw van Valtellina wordt vaak omschreven als heroïsche wijnbouw. De hellingen zijn op veel plaatsen zo steil dat vrijwel alle werkzaamheden handmatig moeten worden uitgevoerd.
De smalle terrassen zijn moeilijk bereikbaar voor traditionele tractoren. Snoeien, bladbeheer, onderhoud van de stenen muren en oogsten vragen daarom veel tijd en lichamelijke inspanning.
De druiven moeten tijdens de oogst voorzichtig over de terrassen worden vervoerd. Deze arbeidsintensieve omstandigheden beperken de opbrengsten, maar maken het mogelijk om druiven met veel concentratie, frisheid en karakter te produceren.
Droge stenen muren
De terrassen worden ondersteund door kilometerslange muren die zonder cement uit losse natuurstenen zijn opgebouwd. Deze muren voorkomen erosie, houden de beperkte hoeveelheid grond op zijn plaats en zorgen voor een goede afvoer van regenwater.
De traditionele bouwtechniek van droge stenen muren is door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Voor de wijnbouwers vormen de muren echter vooral een essentieel onderdeel van het dagelijkse beheer van de wijngaard.
Het onderhouden en herstellen van de muren is noodzakelijk om de historische terrassen en daarmee de wijnbouw in Valtellina voor toekomstige generaties te behouden.
Vernieuwende wijnbouw door Triacca
Hoewel Triacca diep verbonden is met de tradities van Valtellina, staat de familie ook bekend om haar innovatieve manier van werken. In de jaren tachtig introduceerde Domenico Triacca een systeem waarbij de wijnranken horizontaal langs de contouren van de helling werden geplant.
Bij de klassieke terrassen liepen veel wijnranken in de richting van de helling. Door de rijen van oost naar west aan te planten, konden werkzaamheden en het transport van druiven eenvoudiger worden uitgevoerd.
Deze vorm van contour farming maakte een beperkte mechanisatie mogelijk en verminderde de zware handarbeid. De methode werd aanvankelijk met enige terughoudendheid bekeken, maar werd later ook door andere wijnbouwers in Valtellina toegepast.
Optimale blootstelling aan de zon
Triacca ontwikkelde daarnaast een bijzonder geleidingssysteem voor de wijnstokken. Het bladerdek kan tot ongeveer drie meter hoog worden geleid en staat onder een lichte hoek.
Deze constructie vergroot het oppervlak dat door de zon wordt bereikt. De bladeren kunnen daardoor meer licht opvangen en warmte opslaan, wat belangrijk is voor de rijping van Nebbiolo op grotere hoogte.
Tegelijkertijd blijft er voldoende ventilatie rond de druiventrossen aanwezig. Dat helpt om vocht en schimmeldruk in de wijngaard te beperken.
Selectie van Nebbiolo-klonen
Triacca heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de verschillende lokale selecties van Nebbiolo. Daarbij werden meer dan tweehonderd afzonderlijke wijnstokken bestudeerd op eigenschappen als rijpheid, aroma, kleur, opbrengst en gezondheid.
Uiteindelijk werden vier bijzonder geschikte selecties gekozen voor de aanplant van nieuwe wijngaarden. Deze geselecteerde Nebbiolo-planten staan inmiddels op ongeveer zeventien hectare van het bezit.
Het doel van deze selectie is niet om het traditionele karakter van Chiavennasca te veranderen, maar om gezonde druiven met meer kleur, extract en aromatische intensiteit te produceren.
Nebbiolo of Chiavennasca
Nebbiolo wordt in Valtellina meestal Chiavennasca genoemd. De druif heeft een dunne schil, rijpt laat en bezit van nature veel zuren en tannines.
In het glas heeft Nebbiolo vaak een relatief lichte robijnrode kleur. De geur kan daarentegen bijzonder intens en complex zijn, met aroma’s van frambozen, kersen, rode bessen, rozen en viooltjes.
Met flesrijping ontwikkelen zich tonen van gedroogde bloemen, tabak, leer, thee, bergkruiden en bosgrond. De wijnen uit Valtellina zijn doorgaans lichter en frisser dan veel Barolo’s, maar kunnen eveneens uitstekend rijpen.
De bodems van Casa La Gatta
De wijngaarden voor Casa La Gatta bestaan onder andere uit goed doorlatende zand- en kleibodems. De grond bevat weinig humus en dwingt de wijnstokken diep te wortelen.
De stenige bodem kan overdag warmte opnemen en deze ’s nachts langzaam vrijgeven. Tegelijkertijd zorgt de goede drainage ervoor dat overtollig regenwater gemakkelijk kan wegstromen.
Deze omstandigheden dragen bij aan het frisse en verfijnde karakter van de wijn. Het fruit blijft helder en levendig, terwijl de tannines duidelijk aanwezig maar niet overheersend zijn.
Casa La Gatta Valtellina Superiore DOCG
De bekendste wijn binnen de serie is de Casa La Gatta Valtellina Superiore DOCG. De wijn wordt gemaakt van geselecteerde Nebbiolo die op de steile terrassen van Valtellina is verbouwd.
De wijn heeft een heldere robijnrode kleur. In de geur komen frambozen, rode kersen, bloemen en lichte kruidige tonen naar voren.
De smaak is droog en levendig, met fris rood fruit, verfijnde zuren en evenwichtige tannines. De wijn heeft een middelvolle structuur en blijft dankzij zijn frisheid elegant en gemakkelijk inzetbaar aan tafel.
Casa La Gatta rijpt minimaal twaalf maanden in grote eikenhouten vaten. Het hout verzacht de tannines, maar geeft geen zware smaak van vanille of geroosterd eiken. De nadruk blijft liggen op Nebbiolo en de herkomst van de druiven.
Valtellina Superiore DOCG
Valtellina Superiore DOCG behoort tot de belangrijkste beschermde herkomstbenamingen van Lombardije. De wijnen worden voornamelijk van Nebbiolo gemaakt en moeten uit de historische terraswijngaarden van Valtellina komen.
De term Superiore verwijst niet naar extra kracht of een hoger alcoholpercentage, maar naar strengere eisen voor herkomst, opbrengst en rijping.
De wijnen combineren de florale aroma’s en tannines van Nebbiolo met de frisheid van een alpien klimaat. Daardoor zijn ze vaak verfijnd, lichtvoetig en bijzonder gastronomisch.
Grumello
Grumello is een van de historische subzones van Valtellina Superiore. De naam verwijst naar het kasteel van Grumello, waarvan de ruïnes boven de wijngaarden liggen.
De Nebbiolo uit deze zone geeft doorgaans elegante wijnen met rood fruit, bloemen en fijne kruidigheid. De structuur is duidelijk aanwezig, maar meestal iets soepeler en toegankelijker dan die van de krachtigste delen van Valtellina.
Inferno
Inferno behoort tot de warmste delen van Valtellina. De naam verwijst naar de intense warmte die tussen de rotsen en stenen muren kan ontstaan.
De druiven bereiken hier een hoge rijpheid en leveren wijnen met meer kracht, donkerder fruit en steviger tannines. Ondanks deze rijpheid blijft de typische frisheid van Nebbiolo herkenbaar.
Sassella
Sassella is een van de bekendste en meest gewaardeerde subzones van Valtellina Superiore. De naam is afgeleid van het Italiaanse woord voor steen en verwijst naar de rotsachtige bodem.
De wijnen uit Sassella combineren elegantie met structuur en bewaarpotentieel. Typische aroma’s zijn kersen, rode bessen, gedroogde rozen, kruiden en een uitgesproken minerale toets.
Triacca produceert zowel een reguliere Sassella als een langer gerijpte Sassella Riserva.
Riserva La Gatta
Riserva La Gatta is een selectie met meer concentratie en een langere rijping dan de klassieke Casa La Gatta. De druiven worden geselecteerd op rijpheid, structuur en aromatische intensiteit.
De extra rijping verzacht de tannines en voegt complexere aroma’s toe. Naast kersen en frambozen kunnen tonen van gedroogde bloemen, tabak, kruiden en leer ontstaan.
De wijn is geschikt om meerdere jaren te bewaren en vormt een mooie begeleider van rijkere vlees- en wildgerechten.
Prestigio
Prestigio is een bijzondere Nebbiolo waarbij een deel van de druiven aan de wijnstok indroogt. Door dit natuurlijke indrogingsproces verliezen de druiven vocht en worden suikers, aroma’s en extract geconcentreerd.
Na de vergisting rijpt de wijn in eikenhouten vaten. Het resultaat is een krachtige en geconcentreerde wijn met rijp rood fruit, gedroogde kersen, pruimen, specerijen en een stevige structuur.
Triacca experimenteerde al in de jaren tachtig met het indrogen van Nebbiolo aan de wijnstok. Daarmee behoorde de familie tot de vernieuwers van de moderne wijnbouw in Valtellina.
Sforzato di Valtellina
Binnen de La Gatta-collectie maakt Triacca ook Sforzato di Valtellina DOCG. Hiervoor worden zorgvuldig geselecteerde Nebbiolo-druiven na de oogst gedurende langere tijd ingedroogd.
Door het verlies van vocht ontstaat een veel hogere concentratie. De druiven worden vervolgens volledig droog vergist, waardoor een krachtige rode wijn ontstaat met een hoger alcoholpercentage.
Sforzato combineert gedroogde kersen, pruimen, vijgen en kruiden met frisse zuren en stevige Nebbiolo-tannines. Ondanks zijn kracht blijft de beste Sforzato verfijnd en duidelijk verbonden met het bergklimaat.
Oogst
Nebbiolo is een laatrijpend druivenras en wordt doorgaans pas in het najaar geoogst. Het exacte oogstmoment hangt af van de hoogte, ligging, expositie en gewenste wijnstijl.
De druiven worden gecontroleerd op suikergehalte, zuurgraad, aromatische rijpheid en de ontwikkeling van schillen en pitten. Voor de beste wijnen worden alleen gezonde en volledig rijpe trossen geselecteerd.
Door de steile terrassen vindt een groot deel van de oogst handmatig plaats. De druiven worden voorzichtig naar de wijnkelder vervoerd om beschadiging en vroegtijdige oxidatie te beperken.
Vinificatie
De verschillende wijngaarden en selecties worden afzonderlijk verwerkt. De alcoholische vergisting vindt plaats bij een gecontroleerde temperatuur, zodat kleur, aroma en tannines nauwkeurig uit de druivenschillen kunnen worden gehaald.
Triacca ontwikkelde een methode waarbij harde en bittere delen van de druivenschillen tijdens de vinificatie kunnen worden verwijderd. Hierdoor wordt vooral gewerkt met rijpe en verfijnde tannines.
Na de vergisting rijpen de wijnen in grote eikenhouten vaten of, afhankelijk van de cuvée, in kleinere vaten van 225 of 500 liter.
Voor de klassieke Casa La Gatta wordt minimaal twaalf maanden rijping op eikenhout toegepast. De krachtigere selecties krijgen doorgaans een langere opvoeding voordat zij worden gebotteld.
De stijl van Casa La Gatta
De wijnen van Casa La Gatta zijn herkenbaar aan hun combinatie van rijp rood fruit, florale aroma’s, frisse zuren en verfijnde tannines.
De klassieke Casa La Gatta is lichtvoetig en direct toegankelijk. Grumello en Sassella leggen meer nadruk op hun specifieke terroir, terwijl Inferno een krachtiger en warmer karakter laat zien.
De Riserva’s, Prestigio en Sforzato zijn voller, complexer en beter geschikt voor langdurige flesrijping. Toch behouden ook deze wijnen de frisheid en elegantie die kenmerkend zijn voor Nebbiolo uit de Alpen.
Serveren en bewaren
De klassieke Casa La Gatta kan jong worden gedronken, maar ontwikkelt zich ook enkele jaren op fles. Serveer de wijn bij voorkeur rond 15 tot 17 graden.
Door hem iets koeler te schenken dan een zware rode wijn blijft het frisse karakter van de frambozen, kersen en bloemen goed herkenbaar.
De krachtigere Riserva’s en Sforzato mogen vooraf worden gedecanteerd. Goede oogstjaren kunnen zich jarenlang ontwikkelen en krijgen tijdens de rijping complexere aroma’s van tabak, leer, kruiden en gedroogde bloemen.
Lekker bij
Casa La Gatta is een klassieke begeleider van pizzoccheri, de regionale boekweitpasta met aardappel, kool, boter en kaas. De frisse zuren houden dit rijke gerecht mooi in balans.
De wijn past ook uitstekend bij bresaola, charcuterie, kalfsvlees, geroosterde kip, risotto met paddenstoelen en pasta met een ragout van vlees.
Grumello en Sassella combineren mooi met eendenborst, kalfsschenkel, gevulde pasta en gerechten met truffel of paddenstoelen.
Inferno en Riserva La Gatta zijn geschikte begeleiders van wild, lamsbout, langzaam gegaard rundvlees en stoofgerechten met bergkruiden.
Sforzato en Prestigio passen bij hertenbiefstuk, wildstoofpot, oude kazen en krachtige gerechten met gedroogd fruit of specerijen.
Lokale kazen als Bitto en Valtellina Casera sluiten door hun hartige en licht nootachtige karakter uitstekend aan bij de Nebbiolo-wijnen van het huis.
Casa La Gatta kopen bij Wijndeal
Casa La Gatta laat zien hoe elegant en verfijnd Nebbiolo uit de Italiaanse Alpen kan zijn. De steile terraswijngaarden, het koele bergklimaat en de innovatieve werkwijze van de familie Triacca zorgen voor rode wijnen met fris rood fruit, bloemen, mineraliteit en fijne tannines.
Ontdek Casa La Gatta bij Wijndeal.nl en proef de karaktervolle bergwijnen uit de historische terrassen van Valtellina.
